Artrose

Suppletierichtlijn Artrose

Artrose is een degeneratieve gewrichtsaandoening waarbij de afbraak van gewrichtskraakbeen sneller verloopt dan de aanmaak. De kraakbeenkwaliteit neemt af en de hoeveelheid synoviale vloeistof vermindert, waardoor bot-op-botcontact kan ontstaan met pijn bij beweging. Veelvoorkomende klachten zijn ochtendstijfheid en gewrichtseffusies door lokale ontstekingsreacties. Leeftijd, overbelasting, overgewicht en trauma zijn belangrijke risicofactoren; inflammatoire processen spelen een centrale rol in de pathofysiologie.

Suppletie is gericht op het dempen van ontstekingsreacties, het remmen van kraakbeenafbraak, het ondersteunen van kraakbeenherstel en het verminderen van pijn en functiebeperking.

Nutriënten en richtlijnen voor dagdosering

  • Avocado-sojaboon onverzeepbare fracties (ASU) (Persea americana, Glycine max): kan kraakbeenherstel ondersteunen, pijn verminderen en gewrichtsfunctie verbeteren. 
    • Richtdosering: 300 mg/dag. 
    • Bewijskracht: ● ● ●
  • Glucosamine: kan kraakbeenafbraak remmen, pijn verminderen en functie verbeteren. 
    • Richtdosering: 1.500 mg/dag.   
    • Bewijskracht: ● ● 
  • Chondroïtinesulfaat: kan kraakbeenafbraak remmen, pijn verminderen en functie verbeteren. 
    • Richtdosering: 800–1.200 mg/dag. 
    • Bewijskracht: ● ●
  • S-adenosylmethionine (SAMe): kan de kraakbeensynthese stimuleren, pijn verminderen en functie verbeteren. 
    • Richtdosering: 600 mg/dag.  
    • Bewijskracht: ● ● 
  • Enzymencombinatie (bromelaïne, trypsine, rutine): kan ontstekingsreacties en pijn verminderen.  
    • Richtdosering: 540 mg bromelaïne, 288 mg trypsine, 600 mg rutine per dag, verdeeld over 2–3 doses.  
    • Bewijskracht: ● ●
  • Boswellia serrata-extract: kan pijnklachten verminderen. 
    • Richtdosering: 100–200 mg/dag.  
    • Bewijskracht: ● ●
  • MSM (methylsulfonylmethaan): heeft een ontstekingsremmende werking. 
    • Richtdosering: 3.000–6.000 mg/dag.  
    • Bewijskracht: ●

Aandachtspunten

  • Combinaties zoals glucosamine met chondroïtine of MSM kunnen synergistisch werken.
  • NSAID’s, corticosteroïden, methotrexaat en colchicine kunnen het nutriëntverbruik en de -uitscheiding verhogen, het darmslijmvlies beschadigen en de absorptie verminderen; gastro-intestinale bijwerkingen kunnen de voedselinname beperken. 
  • Methotrexaat interfereert met het folaatmetabolisme en kan tekorten veroorzaken; overweeg monitoring en suppletie conform richtlijnen. 
  • Aspirine verhoogt het verbruik van vitamine C. 
  • Controleer bij gelijktijdig medicatiegebruik altijd op mogelijke interacties (zie ‘Overzicht geneesmiddelen – voedingsstatus – suppletie’).

Gerelateerde suppletierichtlijnen

  • Obesitas 
  • Artritis (reumatoïde)

Belangrijkste referenties

  • Christensen R et al. Symptomatic efficacy of avocado-soybean unsaponifiables in osteoarthritis: meta-analysis of RCTs. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(4):399-408. 
  • Wang Y et al. The effect of nutritional supplements on osteoarthritis. Altern Med Rev. 2004;9(3):275-296. 
  • Uebelhart D et al. Intermittent treatment of knee OA with oral chondroitin sulfate: RDB, multicenter, one-year study. Osteoarthritis Cartilage. 2004;12(4):269-276. 
  • Uebelhart D. Clinical review of chondroitin sulfate in OA. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(Suppl 3):S19-S21. 
  • McAlindon TE et al. Glucosamine and chondroitin for OA: systematic assessment and meta-analysis. JAMA. 2000;283(11):1469-1475. 
  • Soeken KL et al. Safety and efficacy of SAMe for OA: meta-analysis. J Fam Pract. 2002;51(5):425-430. 
  • Najm WI et al. SAMe versus celecoxib for OA symptoms: double-blind cross-over trial. BMC Musculoskelet Disord. 2004;5:1-15. 
  • Blewett HJH. Mechanisms behind SAMe in OA. Crit Rev Food Sci Nutr. 2008;48(5):458-463. 
  • Wittenborg A et al. Comparative epidemiological study: NSAIDs vs oral enzyme combination. 2000. 
  • Brien S et al. DMSO and MSM in knee OA: meta-analysis. Evid Based Complement Alternat Med. 2011;2011:1-12. 
  • Kim LS et al. Efficacy of MSM in knee OA pain: pilot trial. Osteoarthritis Cartilage. 2006;14(3):286-294.