In de grootste studie in zijn soort analyseerden wetenschappers het fecale metaboloom, oftewel de metabolieten van het darmmicrobioom, van 500 tweelingparen. Daarmee wilden zij meer inzicht krijgen in de relatie tussen microbioom en overgewicht en de rol die darmmetabolieten spelen bij de ontwikkeling van visceraal vet en buikvet. Visceraal vet is het vet dat zich rondom de organen bevindt. Het is bekend dat visceraal vet sterk geassocieerd is met aandoeningen zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten en obesitas. De resultaten dragen bij aan onze kennis over de relatie tussen microbioom en gezondheid.
In dit onderzoek werden 1116 darmmetabolieten onderzocht van tweelingen die deelnamen aan de TwinsUK-studie. Dit gaf meer inzicht in de manier waarop de darmen met vetten omgaan en hoe deze worden verwerkt en verdeeld in het lichaam. Het team onderzocht tevens in welke mate deze processen genetisch bepaald zijn en in welke mate omgevingsfactoren een rol spelen.
De analyse identificeerde biomarkers voor vetopslag, zowel rond de organen als in de taille. De onderzoekers ontdekten bovendien aanwijzingen voor een verband tussen darmbacteriën vetopslag. Hiermee groeit het bewijs dat veranderingen in de samenstelling en activiteit van het darmmicrobioom van invloed kunnen zijn op de hoeveelheid lichaamsvet. Daarnaast bleek dat de activiteit van het fecale metaboloom slechts beperkt beïnvloed werd door menselijke genen (17,9%), terwijl omgevingsfactoren zoals voeding verantwoordelijk waren voor 67,7% van de variatie.
Dr. Jonas Zierer, eerste auteur van de studie, concludeert: „Deze nieuwe kennis betekent dat wij door beïnvloeding van het darmmilieu zwaarlijvigheid kunnen beïnvloeden. Ons aangeboren risico om vet rond de buik te ontwikkelen kunnen we niet veranderen, maar we kunnen het darmmicrobioom wel degelijk beïnvloeden met probiotica, medicatie of vezelrijke voeding. Deze bevindingen bieden nieuwe inzichten in microbioom en overgewicht en laten zien hoe microbioom en gezondheid met elkaar samenhangen. Door het fecale metaboloom te analyseren, krijgen wij bovendien een momentopname van zowel de gezondheid van het lichaam als de complexe processen die in de darm plaatsvinden.”
Als praktische implicatie wijzen de auteurs op leefstijlinterventies: een gevarieerd, vezelrijk voedingspatroon, beperkte inname van ultrabewerkte producten en voldoende beweging kunnen gunstig zijn voor de microbiële diversiteit en zo indirect voor vetverdeling. Toekomstige studies zullen moeten uitwijzen welke specifieke metabolieten als therapeutisch aangrijpingspunt dienen, en of gepersonaliseerde voeding op basis van metaboloomprofielen buikvet effectief kan verminderen. Ook het effect van antibiotica, stress en slaap op het fecale metaboloom verdient aandacht, omdat deze factoren het darmecosysteem snel kunnen verstoren.
Bron: Zierer J., et al. The fecal metabolome as a functional readout of the gut microbiome. Nat Genet. 2018 May 28. doi: 10.1038/s41588-018-0135-7.