Resveratrol: plantaardige anti-oxidant met veelzijdige protectieve mogelijkheden tegen degeneratieve aandoeningen

Uit een overzichtsartikel waarvoor 132 referenties werden geraadpleegd blijkt dat de onder meer in rode wijn voorkomende stof resveratrol beschikt over diverse eigenschappen die kunnen helpen degeneratieve aandoeningen te voorkomen. Onder meer is vastgesteld dat resveratrol biologische activiteiten ontplooit die ter bestrijding van kanker en atherosclerose belangrijk kunnen zijn.

Resveratrol, ofwel 3,5,4'-trihydroxystilbene, is een fytonutriënt die onder meer wordt aangetroffen in de wortels van Polygonum cuspidatum (een van oudsher in de Japanse en Chinese volksgeneeskunde toegepast product), druiven, wijn (speciaal rode wijn), moerbeien en pinda’s.
Resveratrol beschikt over zeer veelzijdige biologische eigenschappen, waaronder eigenschappen die van nut kunnen zijn om het lichaam te beschermen tegen kanker. Deze beschermende functies betreffen elk van de drie stadia van de carcinogenese: initiatie, promotie en progressie. Zo is vastgesteld dat resveratrol een protectieve werking heeft tegen diverse mutagene stoffen die het kankerproces kunnen initiëren.
Andere potentieel antineoplastische eigenschappen van resveratrol die bij bepaalde afwijkende cellen zijn waargenomen zijn bevordering van de apoptose (gereguleerde celdood) en remming van de celproliferatie. Ook vermelden de auteurs een studie waarbij resveratrol differentiatie van menselijke leukemiecellen (type HL-60) induceerde.

Een andere belangrijke eigenschap van resveratrol is de remmende werking op het arachidonzuur-metabolisme. Bekend is dat zowel bij de carcinogenese als bij de atherogenese bepaalde uit arachidonzuur gevormde eicosanoïden zijn betrokken. Arachidonzuur wordt onder meer omgezet in ontstekingsbevorderende eicosanoïden. Door deze omzetting te remmen beschikt resveratrol over anti-inflammatoire eigenschappen, die bijvoorbeeld kunnen helpen om de ontwikkeling van atherosclerotische plaques tegen te gaan.
Belangrijk uit het oogpunt van cardiovasculaire protectie zijn verder de antistollings- en de anti-oxidatieve eigenschappen van resveratrol. De anti-oxidant werking is onder meer van belang om peroxidatie van LDL-cholesterol, een verschijnsel dat een oorzakelijke factor is bij de atherogenese, te voorkomen. Ook door het vermogen om metalen zoals koper te cheleren kan resveratrol helpen om LDL-oxidatie tegen te gaan. Gebleken is dat resveratrol bovendien in staat is de opname van geoxideerd LDL in de bloedvatwand te remmen.
Dankzij de anti-oxidant functie kan resveratrol er tevens toe bijdragen dat bij een hartinfarct de myocardbeschadigingen die het gevolg zijn van de door ischemie/reperfusie gegenereerde vrije radicalen worden beperkt. Ter bestrijding van hart- en vaatziektes is het verder belangrijk dat resveratrol in staat is de proliferatie van gladde spiercellen in de bloedvatwand, een proces dat bij de plaquevorming een essentiële rol speelt, te verminderen.

Aannemelijk is dat diverse functies van resveratrol die een antikanker- en/of anti-atherosclerose effect kunnen hebben, samenhangen met een remmende werking op de activering van NF-kappaB. De inactieve vorm van deze transcriptiefactor bevindt zich in de cytosol, als onderdeel van een meer complexe verbinding.
Onder invloed van verschillende factoren kan uit dit complex het actieve molecuul worden vrijgemaakt. Dit actieve NF-kappaB komt vervolgens terecht in de celkern, waar het uiteenlopende genen kan beïnvloeden. Onderzoek wijst erop dat geactiveerd NF-kappaB zowel bij de regulering van celproliferatie en apoptose als bij immuunreacties en ontstekingsprocessen een rol kan spelen.

Resveratrol, a natural chemopreventive agent against degenerative diseases; Ignatowicz E, Baer-Dubowska W (Department of Pharmaceutical Biochemistry, Karol Marcinkowski University of Medical Sciences, Poznan, Polen); Polish Journal of Pharmacology 53(6):557-569, nov./dec. 2001

Terug naar overzicht